Informatie voor leerkrachten | GO! LSC Antwerpen

Leersteun bouwt dus verder op het werk dat binnen de school al werd verricht. Het is een versterking van het traject dat jullie als school, samen met ouders en partners reeds hebben uitgewerkt. Zo blijven we samen zoeken naar wat deze leerling nodig heeft om maximaal te kunnen groeien binnen de klaspraktijk. Wanneer er leersteun voor een leerling wordt aangevraagd, is daar al een uitgebreid traject op school aan voorafgegaan. Leersteun is geen eerste stap, maar een volgende schakel in een zorgcontinuüm dat jullie als school vormgeven.

• Brede basiszorg: brede zorg aan alle leerlingen, zodat ieder kind kansen krijgt om te groeien vanuit zijn of haar talenten.
• Verhoogde zorg: Welke extra maatregelen kunnen helpen.
• Uitbreiding van zorg: blijkt ook die extra zorg onvoldoende, dan schakelt de school met toestemming van de ouders het CLB in.

Wanneer dit handelingsgericht diagnostisch traject afgerond is, kan het CLB een verslag opmaken:
• Verslag Gemeenschappelijk Curriculum (GC): de leerling kan de gewone leerdoelen behalen, mits extra hulp van leersteun.
• Verslag Individueel Aangepast Curriculum (IAC): de leerling volgt aangepaste doelen, op maat.
• Verslag OV4 (secundair onderwijs): de leerling volgt de gewone leerdoelen met extra ondersteuning.

Met dit verslag kan de school leersteun aanvragen bij het leersteuncentrum.

Leersteun kan worden toegekend binnen verschillende types, afhankelijk van de specifieke onderwijsbehoeften van de leerling:
• Type 2: verstandelijke beperking
• Type 4: motorische beperking
• Type 6: visuele beperking
• Type 7 STOS: spraak- of taalstoornis
• Type 7 AUD: auditieve beperking
• Type BA (basisaanbod): ernstige leerstoornis
• Type 3: emotionele of gedragsstoornis
• Type 9: autismespectrumstoornis (ASS)

Leersteun bouwt dus verder op het werk dat binnen de school al werd verricht. Het is een versterking van het traject dat jullie als school, samen met ouders en partners reeds hebben uitgewerkt. Zo blijven we samen zoeken naar wat deze leerling nodig heeft om maximaal te kunnen groeien binnen de klaspraktijk.

Voor de ondersteuning van een leerling in jouw klas kan je rekenen op een leerondersteuner. Die maakt deel uit van een multidisciplinair team met uiteenlopende expertise: van leerkrachten en psychologen tot logopedisten, orthopedagogen, ergotherapeuten, kinesisten en opvoeders. Samen bundelen we onze kennis om een zo passend mogelijk antwoord te formuleren op de ondersteuningsvraag die leeft bij jou en bij de leerling.

De leerondersteuner werkt altijd in nauwe samenwerking met jou. Jij bent immers de veilige basis voor je leerlingen en hebt dagelijks de grootste impact op hun ontwikkeling. Daarom zetten we in op het versterken van jouw handelen in de klas. We vertrekken vanuit jouw noden en vragen, en zoeken samen naar haalbare en klasgerichte oplossingen die aansluiten bij jouw stijl en context.

Soms is er ook rechtstreekse ondersteuning van een leerling nodig. Dat kan individueel, of via een groepsplan binnen de klas. In dat laatste geval maken we afspraken en aanpassingen die niet alleen deze leerling, maar vaak ook andere leerlingen ondersteunen. Zo versterken we samen de algemene klaswerking

De manier waarop de leersteun wordt georganiseerd, bepaalt ook hoe het handelingsplan wordt gedeeld. Het kan gaan van klasbrede afspraken tot meer individuele maatregelen. Transparantie en samenwerking staan daarbij centraal: we houden de lijnen kort en zorgen ervoor dat iedereen betrokken en goed geïnformeerd blijft.

Na ongeveer drie maanden plannen we een evaluatiemoment met jou als leerkracht, de leerondersteuner, de ouders, de zorg/leerlingbegeleiding en indien nodig het CLB. Tijdens dit overleg staan we samen stil bij een aantal vragen:

• Hoe is de leersteun verlopen voor de leerling, voor jou als leerkracht en voor de ondersteuner?
• Werden de vooropgestelde doelen bereikt of moeten ze worden bijgestuurd?
• Is er nood aan een verdere periode leersteun, kan het traject afgerond worden of tijdelijk pauzeren?

Wanneer er een nieuwe ondersteuningsvraag ontstaat, starten we samen een nieuwe cyclus op, met heldere doelen en duidelijke afspraken. Zo blijven we in dialoog en bouwen we stap voor stap verder aan een krachtige leeromgeving voor elke leerling in jouw klas.

Een leerling met een IAC volgt niet het gewone curriculum, maar heeft een eigen traject op maat. We bekijken samen bij welke leerdomeinen de leerling nog wel kan aansluiten en waar niet meer. Voor de leerdomeinen waar reguliere aanbod niet meer gevolgd wordt, selecteren we doelen uit de minumumdoelen van het (buitengewoon)onderwijs, maar dan uit de voorgaande jaren. We maken dus een traject met een aanbod op maat, specifiek voor deze leerling. Samen zoeken we naar wat deze leerling kan in de verschillende leerdomeinen en hoe we hem/haar hier kleine stapjes laten zetten in zijn/haar ontwikkeling. Bij kinderen met een IAC type 2 kunnen ook doelen geselecteerd worden uit de minimumdoelen buitengewoon onderwijs.

Welbevinden en veiligheid om op maat te kunnen deelnemen aan de dagelijkse klaswerking zijn hierbij onze prioriteit.

In de dagelijkse praktijk wil dit zeggen dat de leerondersteuner meer uren per week aanwezig kan zijn op de klasvloer om dit traject mee vorm te geven (bijvoorbeeld aangepaste materialen en werkvormen voorzien, handvatten aan de leerkracht geven om de leerling zo goed mogelijk te kunnen laten deelnemen aan het klasgebeuren, …).

Net zoals ieder ander leersteuntraject krijgt ook een IAC-traject vorm in een handelingsplan. In het handelingsplan staat hoe de leerondersteuner met de voor hem/haar afgesproken doelen aan de slag gaat.

Een leersteuntraject wordt gestart voor een periode van een drietal maanden. Na die periode bekijken we samen hoe het traject verloopt. Wanneer blijkt dat de vooropgestelde doelstellingen zijn bereikt en er voorlopig geen nieuwe hulpvraag is, wordt het traject, in overleg met alle betrokkenen, tijdelijk “on hold” gezet.

Dit betekent een pauze in de leersteun, zodat jij als leerkracht en de leerling de ruimte krijgen om zelf aan de slag te gaan met de inzichten, strategieën en methodieken die tijdens het traject werden aangeboden. Concreet is de leerondersteuner in deze periode tijdelijk niet aanwezig in de klas voor deze leerling. Dit gebeurt enkel wanneer er op dat moment geen concrete hulpvraag is vanuit de leerkracht of de school. Belangrijk om te benadrukken: een “on hold”-periode is geen definitieve stopzetting. Zodra er opnieuw een leervraag ontstaat, kan de ondersteuning op elk moment weer opgestart worden.

Het anker van de school houdt het overzicht van de leerlingen die “on hold” staan en neemt dit mee naar het statusoverleg. Samen wordt dan bekeken of de leerling in deze status blijft of dat er opnieuw leersteun nodig is. Tijdens een “on hold”-periode nemen wij als leerondersteuners niet deel aan klassenraden of andere overlegmomenten over deze leerling, maar we blijven uiteraard bereikbaar als er opnieuw vragen zijn.

De timing en wachttijd bij de opstart van een leersteuntraject zijn belangrijke aandachtspunten voor zowel de leerling(en) als voor jou als leerkracht. Na een aanmelding wordt het traject zo snel mogelijk opgestart, maar de effectieve start kan variëren afhankelijk van de complexiteit van de ondersteuningsvraag. We streven ernaar om wachttijden zo kort mogelijk te houden en transparant te communiceren over de verwachte timing. In de tussentijd blijven we samen zoeken naar haalbare klasinterne aanpassingen en ondersteuning, zodat de leerling niet stilvalt in zijn of haar leerproces. Een goede afstemming en open communicatie tussen school en leersteuncentrum zijn hierbij essentieel om een vlotte en doelgerichte opstart te garanderen.

Een leerondersteuner komt niet in jouw klas om te beoordelen of te controleren of om te focussen op wat er minder goed loopt. Integendeel, een leerondersteuner staat naast jou.  Samen kijken we met een open en professionele blik naar wat al sterk is in jouw aanpak en waar er eventueel kansen liggen voor de leerlingen met specifieke noden, om het lesverloop nog positiever en krachtiger te maken.

De samenwerking vertrekt vanuit jouw leervraag. We gaan samen op zoek naar haalbare en praktische antwoorden in functie van de bij ons aangemelde leerling(en). Daarbij houden we steeds rekening met jouw klascontext, jouw stijl en jouw expertise als leerkracht.

Een goede beeldvorming is hierbij belangrijk. Concreet betekent dit dat de leerondersteuner eerst observeert en analyseert wat er in de klas gebeurt. We bekijken samen waar het vastloopt, wanneer het beter gaat en welke factoren meespelen. Op basis daarvan formuleren we gerichte doelen en acties die aansluiten bij jouw situatie.

Indien nodig staan we tijdelijk samen voor de klas om een nieuwe aanpak uit te proberen of differentiatie praktisch vorm te geven. Daarnaast denken we samen na over haalbare aanpassingen binnen jouw klasrealiteit, zoals differentiatie in instructie, structuur en visualisatie, aanpassingen in taken of evaluatie en het inzetten van ondersteunend materiaal.

Vaak merken we dat aanpassingen of inzichten die één leerling ondersteunen, ook voor andere leerlingen zinvol zijn. Zo werken we niet alleen gericht, maar versterken we de hele klasgroep.

Overleg en de afstemming zijn hierbij dan ook een belangrijk onderdeel: we nemen samen de tijd om te reflecteren op wat goed werkt, wat bijgestuurd kan worden en wat haalbaar is voor alle partijen op langere termijn.

Een leerondersteuner is dus geen beoordelaar, maar een meedenkende collega met een inclusiebril, iemand die samen met jou wil bouwen aan een krachtige leeromgeving waarin elke leerling maximale leerkansen krijgt.

Leersteun krijgt vorm op verschillende manieren, steeds met hetzelfde doel voor ogen: jou als leerkracht versterken in het realiseren van de vooropgestelde doelen voor je leerling(en).

We kiezen ervoor om zo veel mogelijk in de klas te werken, want daar gebeurt het leren, daar zien we de interacties, de klasdynamiek en de concrete leersituaties. Door samen in de klas aanwezig te zijn, kunnen we afstemmen op wat er op dat moment nodig is en samen bouwen aan een aanpak die haalbaar en duurzaam is. We zien dit echt als een samen-verhaal: jouw kennis van de klas en onze aanvullende expertise als leerondersteuners versterken elkaar.

Soms is het nodig om een leerling, of een klein groepje, even apart te nemen. Bijvoorbeeld om een moeilijk voorval te bespreken met een leerling met gedragsuitdagingen, om een nieuwe hulpkaart of een stappenplan aan te leren, of om iets heel gericht in te oefenen. We doen dit altijd met het oog op de volgende stap, namelijk de transfer naar de klaspraktijk.

Deze transfer is essentieel: zonder verbinding met de klassituatie is leersteun niet duurzaam. Het uiteindelijke doel is immers dat jij als leerkracht verder kan met wat er opgebouwd is en dat de leerling datgene wat hij/zij geleerd heeft, kan toepassen en gebruiken in de dagelijkse klascontext.

Leersteun kan daarom niet uitsluitend buiten de klas plaatsvinden. We hebben de klascontext nodig om samen te kunnen werken aan een echte, blijvende verandering.

De aanpak en organisatie van de ondersteuning bespreken we steeds samen. Transparantie en afstemming zijn voor ons cruciaal. Alleen door in dialoog te blijven gaan, kunnen we een traject uitwerken dat zinvol, haalbaar en afgestemd is op jouw klaspraktijk.

Een leerondersteuner die voltijds werkt, staat 22 lestijden effectief op de klasvloer. Die uren worden verdeeld over de verschillende scholen waaraan hij/zij gekoppeld is.

Binnen het 36-urenstelsel is er daarnaast ook tijd voorzien voor voorbereiding, overleg (met leerkrachten, zorg, ouders…), LSC-tijd en verplaatsingen tussen scholen. Concreet betekent dat ook dat elke leerondersteuner wekelijks op maandag- of dinsdagnamiddag naar het leersteuncentrum komt voor LSC-tijd. Dat moment gebruiken we voor overleg, afstemming, intervisie en verdere professionalisering.

Afhankelijk van het aantal scholen en de ondersteuningsnoden daar, maakt elke leerondersteuner een eigen weekplanning op. Hierdoor ziet een week- en dagschema er voor elke collega anders uit. Het is dus steeds maatwerk, afgestemd op de context en de vragen die er leven.

Het gevolg hiervan is dat wanneer jij als leerkracht vraagt om bijvoorbeeld op een ander moment aanwezig te zijn om samen aan een bepaald doel te werken, dit ook een impact heeft op de invulling van de leersteun voor andere leerlingen in andere scholen. We proberen zo goed mogelijk in te spelen op ieders noden en vragen, maar botsen hierbij soms op grenzen. Een transparante communicatie is hierbij essentieel.

Wanneer een leerling die leersteun krijgt afwezig is, bekijken we hoe we de beschikbare tijd zo zinvol mogelijk kunnen inzetten, steeds in functie van de ondersteuningsnoden en in overleg met jou als leerkracht.

Als er in dezelfde klas nog een andere leerling leersteun krijgt, kan de leerondersteuner daar extra ondersteuning bieden. Dit gebeurt altijd in afstemming met jou als leerkracht en binnen de doelen die voor die leerling(en) werden vastgelegd.

Wanneer er in die klas geen andere leerling met leersteun is, kan de leerondersteuner aansluiten in een andere klas waar hij/zij leerlingen begeleidt. Ook dit gebeurt steeds in overleg met de betrokken leerkracht, zodat de ondersteuning afgestemd blijft op de klascontext en de vooropgestelde doelen.

Indien het niet mogelijk is om in een andere klas aan te sluiten, zal de leerondersteuner duidelijk communiceren wat hij/zij in dat tijdsblok opneemt. Dat kan bijvoorbeeld het voorbereiden of uitwerken van materiaal zijn voor de afwezige leerling of voor één van de andere aangemelde leerlingen.

Het is dus niet zo dat deze momenten “vrije tijd” zijn. We proberen de beschikbare uren steeds doelgericht en transparant in te zetten, met het oog op kwaliteitsvolle en duurzame leersteun.

Daarbij is jouw rol als leerkracht dan ook erg belangrijk. We vragen om tijdig door te geven wanneer een leerling die leersteun krijgt afwezig is. Als het mogelijk is, helpt het ook wanneer je vooraf even meedenkt over een zinvol alternatief binnen jouw klascontext. Zo kunnen we snel schakelen en de ondersteuning efficiënt blijven inzetten.

Het kan gebeuren dat een leerondersteuner doorheen de schooldag niet actief in een klas aan de slag is. Dat kan verschillende redenen hebben.
Soms is de betrokken leerling onverwacht afwezig. Op deze momenten gebruikt de leerondersteuner die vrijgekomen tijd om gericht iets voor te bereiden of uit te werken in functie van een lopend leersteuntraject, bijvoorbeeld het opmaken van aangepast materiaal, het uitdenken van een stappenplan of het voorbereiden van een overleg. Die voorbereiding gebeurt altijd met het oog op kwaliteitsvolle en doelgerichte ondersteuning in de klas.

In principe is het niet de bedoeling dat leerondersteuners deze momenten gebruiken voor algemene administratieve taken. De focus blijft liggen op ondersteuning die rechtstreeks bijdraagt aan de vooropgestelde doelen van het traject.

Het opstellen van een wekelijks uurrooster is voor een leerondersteuner bovendien een complexe puzzel. We zijn actief op meerdere scholen en proberen overal zo goed mogelijk rekening te houden met verschillende noden, klascontexten en prioriteiten. We stemmen onze planning zo efficiënt mogelijk af op de ondersteuningsvragen en de doelen die samen zijn vastgelegd.

Door het combineren van scholen, leerlingen en trajecten kan het gebeuren dat er zogenaamde “springuren” ontstaan. We proberen die tijd steeds zo zinvol mogelijk in te vullen in functie van de ondersteuning, zodat de momenten in de klas maximaal kwaliteitsvol en doordacht zijn.

Op die manier blijven we samen werken aan leersteun die niet alleen zichtbaar is in aanwezigheid, maar vooral merkbaar is in effect en duurzaamheid.

Vanuit het leersteundecreet en het referentiekader kwaliteitsvolle leersteun vertrekken we altijd vanuit hetzelfde doel: leerwinst en vooruitgang boeken binnen het curriculum van de leerling.

Daarom kijken we niet alleen naar het kind op zich, maar vooral naar het kind in de klas, samen met jou als leerkracht. Hoe loopt het in de klas? Wat zie je? Waar bots je op? En wat heb je nodig om goed te kunnen inspelen op de noden van deze leerling?

Een leerling kunnen we nooit los zien van zijn klascontext. Net daarom is jouw leervraag zo belangrijk. Die vraag vormt voor ons als leerondersteuners het vertrekpunt van elk traject. Uit ervaring merken we dat enkel individueel werken met een leerling meestal niet duurzaam is. Wat echt het verschil maakt, is wanneer inzichten en aanpassingen een plek krijgen in de klaspraktijk. Als ze mee gedragen worden door jou als leerkracht en ingebed raken in de dagelijkse werking, ontstaat er blijvende groei, niet alleen voor deze leerling, maar vaak ook voor andere leerlingen in de klas.

Je rol als leerkracht speelt hierbij een cruciale rol, zeker bij de leerlingen met extra ondersteuningsnoden.

Leersteun is samenwerking. We geloven sterk in een traject waarin we elkaar versterken en samen zoeken naar wat werkt in jouw klaspraktijk. Daarom rekenen we op open communicatie: wat loopt moeilijk, waar bots je op, wat voelt haalbaar? Hoe duidelijker de hulpvraag, hoe gerichter we kunnen meedenken.

We verwijzen hier ook naar het onderdeel: “Waarom moet ik als leerkracht een leervraag stellen om leersteun in mijn klas te krijgen?”

We betrekken je actief bij overlegmomenten, omdat jij je klas en je leerlingen het best kent. Jouw inzichten als leerkracht zijn onmisbaar. Samen verkennen we strategieën en proberen we aanpakken uit die aansluiten bij jouw manier van lesgeven. We verwachten geen perfecte uitvoering, wel bereidheid om samen te zoeken en bij te sturen.

Tot slot is jouw feedback cruciaal: wat werkt? Wat niet? Waar zien we vooruitgang?

Leersteun rendeert het meest wanneer we het als een gedeeld engagement zien, met gedeeld eigenaarschap en een gezamenlijk doel: sterke ondersteuning voor elke leerling, binnen jouw klascontext.

Voor elk leerondersteuningstraject, of het nu gaat om een individuele leerling of een groep, werken wij met een handelingsplan. Dat doen we niet als administratieve verplichting, maar als een houvast om onze samenwerking doelgericht, transparant en afgestemd te maken.

We vertrekken vanuit het GC/IAC/OV4-verslag van de aangemelde leerling. Tijdens de handelingsgerichte opstart verzamelen we alle relevante informatie die nodig is om een kwaliteitsvol en realistisch traject uit te tekenen. Daarbij is jouw inbreng als leerkracht essentieel. Jij kent de leerling in de klascontext, ziet wat werkt en waar het vastloopt, en weet wat haalbaar is binnen jouw klaspraktijk.

In overleg met jou, en waar nodig samen met zorg of leerlingbegeleiding, scherpen we de ondersteuningsvraag aan:

• Wat heb jij als leerkracht nodig om met deze leerling met een specifieke ondersteuningsbehoefte verder te kunnen?
• Wat helpt om de leerling vooruitgang te laten maken binnen het curriculum, hetzij in het gemeenschappelijk traject, hetzij via een individueel traject?

Samen bepalen we de doelen voor de komende periode. Dat zijn doelen voor de leerling, maar ook – waar relevant – doelen op klas- of leerkrachtniveau. Op die manier bouwen we niet alleen aan de ontwikkeling van de leerling, maar ook aan duurzame ondersteuning in de klas.

Al deze afspraken en doelstellingen verwerken we in een handelingsplan dat met jou gedeeld wordt. Zo heb je steeds zicht op wat gepland is, welke acties lopen en waar we samen naartoe werken. Het handelingsplan is dus geen vaststaand document, maar een werkinstrument dat onze samenwerking ondersteunt en richting geeft.

Op die manier maken we leersteun transparant, doelgericht en vooral: een gedeeld traject waarin we samen verantwoordelijkheid opnemen voor groei en ontwikkeling.

Wanneer een leerondersteuner in de klas komt, betekent dit niet dat er meteen een kant-en-klare oplossing is voor wat als moeilijk wordt ervaren. Elke leerling, elke hulpvraag en elke klascontext is uniek. Daarom zien wij een leersteuntraject als een samen zoeken en samen nadenken.

We vertrekken vanuit de expertise van jullie als leerkracht. Jullie kennen de leerling, de klasdynamiek en wat er al geprobeerd werd. Dat is voor ons essentiële informatie. Vanuit die gedeelde basis gaan we activerend aan de slag: we brengen samen in kaart wat werkt, waar kansen liggen en hoe we dit kunnen vertalen naar een haalbaar en gedragen plan van aanpak.

Onze leerondersteuners zetten zich ten volle in om kwalitatieve ondersteuning te bieden. Wanneer een collega dreigt vast te lopen, voorzien we binnen het leersteuncentrum LSC-tijd waarin casussen in overleg met collega’s kunnen worden besproken. Daarnaast kunnen prisma’s met specifieke ervaring en expertise worden betrokken om mee te denken over gerichte aanpakken. Tevens beschikken wij over een uitgebreide orthotheek met relevante literatuur en doelgerichte materialen om ondersteuning te bieden.

Mocht je als leerkracht het gevoel hebben dat je nog “op je honger blijft zitten”, dan is het belangrijk om dit bespreekbaar te maken. Geef aan wat je nodig hebt. Enkel door open in dialoog te gaan, kunnen we samen zoeken naar antwoorden en een passend traject uitwerken voor de leerling(en) in jouw klas.

Leersteun is geen snelle oplossing, maar een gedeeld proces waarin we elkaars expertise versterken met als gezamenlijk doel: optimale ontwikkelingskansen voor elke leerling.

Doorheen het schooljaar kan de samenstelling van het leersteunteam op school wijzigen. We stemmen de inzet van onze leerondersteuners namelijk voortdurend af op de actuele noden van leerlingen, leerkrachten en andere betrokkenen. Op die manier zorgen we ervoor dat de juiste expertise op het juiste moment wordt ingezet, met als doel maximale leerwinst te realiseren en voor elke situatie het meest passende ondersteuningstraject te kiezen.

Neen, het verwerken van gemiste leerstof na afwezigheid behoort immers tot de brede basiszorg.

Toetsen apart afnemen doen we als leerondersteuner in principe niet en al zeker niet omdat dat bijvoorbeeld rustiger is voor de leerling in kwestie of na een afwezigheid.

We kunnen occasioneel wel een aparte toets afnemen als dat in functie is van de vooropgestelde doelen. Bijvoorbeeld:

• Een observatiemoment om na te gaan hoe een leerling het afleggen van de toets aanpakt.
• Nagaan of de leerling de uitgewerkte hulpmiddelen correct en zelfstandig kan maken.
• Kan de leerling in een rustige ruimte, prikkelarme omgeving een toets wel afleggen die in de klas niet lukt?
•…

Kortom, we nemen leerlingen alleen maar apart om toetsen af te leggen als dit bijdraagt tot de verdere uitrol van de ondersteuning binnen je klas. Dit steeds in overleg met jou als leerkracht.

Binnen het thema huistaken nemen leerondersteuners een ondersteunende en afstemmende rol op. Het is niet de bedoeling dat de leerondersteuner een aparte of volledig andere huistaak voorziet voor een leerling. De verantwoordelijkheid voor de huistaak blijft bij de leerkracht.

Wat de leerondersteuner wél doet, is samen met jou bekijken hoe de bestaande, reguliere huistaak haalbaar kan worden gemaakt voor de leerling. Dat kan gaan over het aanpassen van de hoeveelheid, het verduidelijken van de instructies, het voorzien van extra structuur of het inzetten van helpende strategieën. De leerondersteuner denkt dus mee na, stemt af en ondersteunt bij het realiseren van redelijke aanpassingen binnen de klascontext.

Op die manier blijven we vertrekken vanuit het gemeenschappelijke klasaanbod en zorgen we er samen voor dat ook deze leerling maximaal kan aansluiten, zonder een volledig apart traject uit te werken. Het zorgt er eveneens voor dat jij als leerkracht voldoende op de hoogte blijft van het leerproces van de leerling.

Wanneer het gaat om het aanpassen van lesmateriaal of cursussen, kan de leerondersteuner dit opnemen wanneer dit past binnen de doelstellingen die in het handelingsplan zijn vastgelegd. Die aanpassingen staan dus altijd in functie van een duidelijk afgesproken traject rond de leerling.

Tegelijk is het belangrijk om te benadrukken dat leersteun in essentie gericht is op het versterken van de klaspraktijk. Wanneer een leerondersteuner materiaal aanpast, gebeurt dit met de bedoeling om samen te bekijken wat werkt, waarom het werkt en hoe jij dit nadien ook zelf kan toepassen. Op die manier bouwen we aan expertise die verankerd blijft in de klas, ook wanneer de leerondersteuner niet aanwezig is.

Het is dan ook niet de bedoeling dat de leerondersteuner structureel aanpassingen overneemt louter om de werkdruk te verlagen. De focus ligt steeds op doelgerichte groei: zowel in het leerproces van de leerling als in de handelingsmogelijkheden van de leerkracht.

Door hierover in dialoog te blijven gaan en samen keuzes te maken, zorgen we ervoor dat aanpassingen niet iets externs worden, maar geïntegreerd raken in jouw dagelijkse lespraktijk en zo bijdragen aan duurzame ondersteuning.

Ook wanneer leerlingen leren werken met hulpmiddelen, is de betrokkenheid van de leerkracht essentieel. Het gebruik van een hulpmiddel staat immers niet los van het dagelijkse klasgebeuren. Enkel wanneer het past in jouw lespraktijk en binnen je verwachtingen, kan een leerling het op een duurzame en zinvolle manier leren inzetten.

De leerondersteuner neemt hierin een begeleidende rol op: hij of zij toont hoe het hulpmiddel gebruikt kan worden, oefent dit samen met de leerling in en bouwt de ondersteuning geleidelijk af met het oog op zelfstandigheid. Maar dit proces kan alleen slagen wanneer we hierin samenwerken. Jouw expliciete opdracht om het hulpmiddel te gebruiken, jouw aanmoediging en jouw opvolging in de klas maken het verschil.

We stemmen daarom steeds samen af: wanneer wordt het hulpmiddel ingezet, bij welke opdrachten, en wat verwachten we van de leerling? Door hierin één lijn te trekken en consequent te handelen, geven we de leerling de kans om het hulpmiddel echt te integreren in zijn of haar leerproces.

Soms komt de vraag of een leerling zonder toegang tot leersteun toch kan aansluiten bij een ondersteuningsmoment. Dat kan zeker, op voorwaarde dat dit inhoudelijk past binnen de doelen die al opgesteld zijn voor een aangemelde leerling. In dat geval kan de leerondersteuner deze leerling meenemen tijdens de leersteun.

Belangrijk om te weten is dat deze leerling niet wordt opgenomen in het handelingsplan en niet besproken wordt bij overlegmomenten. Er gebeurt ook geen aparte evaluatie of terugkoppeling naar ouders vanuit de leerondersteuner.

Maak je je zorgen over een leerling die (nog) niet is aangemeld voor leersteun? Bespreek dit dan eerst met de zorgcoördinator/leerlingbegeleiding van je school. Samen kunnen jullie bekijken wat nodig is en welke stappen eventueel gezet kunnen worden.

Toiletbezoeken en verversen van luiers van onze eigen leerling(en)nemen we uiteraard mee op tijdens de momenten waarop we in de klas zijn.  Het is echter niet de bedoeling om opgeroepen te worden bij sanitaire ongelukjes wanneer wij niet in de klas zijn.  

info wordt verwerkt zodra er meer duidelijkheid is over de taakomschrijving

In kader van inclusie en de doelstellingen die vooropgesteld worden in het handelingsplan kan een leerondersteuner eventueel mee op klas -of schooluitstap.

De coördinator staat in voor de organisatorische aansturing van de algemene werking. Dit betekent onder meer dat hij of zij de inzet van leerondersteuners plant en opvolgt, ondersteuningsvragen toewijst en waakt over een evenwichtige verdeling van de aangemelde leerlingen. Daarnaast ziet de coördinator toe op een correcte toepassing van procedures en administratieve processen en signaleert hij of zij eventuele knelpunten in de werking of in de samenwerking met scholen. Zo zorgen we samen voor een transparante en doelgerichte organisatie van de leersteun.

Naast deze organisatorische opdracht vervult de coördinator ook een inhoudelijke en kwaliteitsbewakende rol. Hij of zij ondersteunt leerondersteuners bij complexe casussen, denkt mee in functie van handelingsgerichte trajecten en waakt over de kwaliteit van verslaggeving en adviezen. Daarnaast stimuleert de coördinator de professionele ontwikkeling van leerondersteuners en vertaalt hij of zij beleidsmatige en decretale kaders naar de dagelijkse praktijk. De coördinator is bovendien eerste evaluator en bewaakt het evaluatieproces via het persoonlijk ontwikkelingsplan van de leerondersteuner.

Ten slotte neemt de coördinator een belangrijke brugfunctie op tussen het leersteuncentrum en de scholen. Als aanspreekpunt voor directies, zorgteams en leerondersteuners faciliteert hij of zij overleg, bevordert afstemming en treedt waar nodig bemiddelend op bij vragen of moeilijkheden. Op die manier werken we aan een constructieve samenwerking tussen alle betrokken partners en aan een sterke samenhang tussen beleid en praktijk.

De coördinator is op verschillende manieren toegankelijk: via rechtstreeks contact (mail of telefonisch), via het anker van de school, door deelname aan overlegmomenten of door betrokkenheid bij casusbesprekingen.

Wanneer de school een pedagogische studiedag organiseert, bekijken we telkens hoe we hier als leersteuncentrum het best bij aansluiten.

Als het thema van de studiedag ook relevant is voor de leerondersteuners, sluiten wij graag aan. Op die manier blijven we mee op de hoogte van de thema’s die binnen jullie school leven en kunnen we onze ondersteuning hier verder op afstemmen.

Wanneer het echter gaat om een schoolspecifiek thema waarbij wij als leersteuncentrum geen inhoudelijke bijdrage kunnen leveren, zullen de leerondersteuners niet aansluiten bij de studiedag.

Indien een leerondersteuner niet deelneemt, zijn er twee mogelijke opties:

• De leerondersteuner werkt die week met een aangepast uurrooster, zodat hij of zij op een ander moment aanwezig kan zijn op school.
• Wanneer een aanpassing van het uurrooster niet mogelijk is, voorziet de coördinator van het leersteuncentrum een alternatieve opdracht.

Op deze manier streven we ernaar om zowel afstemming als continuïteit in de ondersteuning te waarborgen, met respect voor de werking van de school en die van het leersteuncentrum.

Een verslag vanuit het CLB (GC, IAC, OV4) betekent niet dat een leerling automatisch “recht” heeft op leersteun, maar wel dat er toegang tot leersteun mogelijk is. Dat is een belangrijk onderscheid.

Concreet houdt dit in dat de school, in overleg tussen het zorgteam en jou als leerkracht, het verslag en de daarin beschreven noden bekijkt. Samen wordt nagegaan of deze noden zich ook in de klascontext stellen en in welke mate jij je als leerkracht voldoende ondersteund voelt om hiermee aan de slag te gaan. Dit kan twee richtingen uitgaan:

• Jij als leerkracht ervaart voldoende handvatten om binnen de klascontext tegemoet te komen aan de noden van de leerling. In dat geval wordt er geen leersteuntraject opgestart.
• Jij als leerkracht voelt dat bijkomende ondersteuning nodig is om adequaat in te spelen op de onderwijs- en ondersteuningsnoden. In dat geval wordt er een vraag gesteld aan het leersteuncentrum en kan een leersteuntraject opgestart worden. Daarbij vertrekken we steeds vanuit een combinatie van de noden van de leerling én de ondersteuningsvraag van jou als leerkracht.

Ouders spelen een waardevolle rol in het delen van informatie over hun kind en het zichtbaar maken van zijn of haar noden. Het verslag op zich geeft echter geen automatisch recht op leersteun; de uiteindelijke beslissing om een traject op te starten wordt genomen door de school, in functie van wat binnen de klascontext nodig en haalbaar is.

Het decreet leersteun legt de regie voor het contact met ouders bij de school. De samenwerking met ouders verloopt daarom via de school en via jou als leerkracht.
Een leerondersteuner heeft contact met ouders in samenspraak met jou als leerkracht en sluit in onderling overleg aan bij:

• Startgesprekken
• Overlegmomenten
• Evaluatiegesprekken
• Zorgbesprekingen zoals MDO, klassenraad, …

Wanneer je als leerkracht vragen van ouders krijgt over leersteun, verwijs je hen best door naar de zorg/leerlingenbegeleiding van je school.

Klavertje vier prismateam